Eske Leta ayisyen ka rezoud pwoblèm latè nan peyi a san sektè peyizan an?

Pozisyon Platfòm Je nan Je *

Dokiman sa a vin jwenn AlterPresse 25 septanm 2012

Se kesyon sa 11 òganizasyon ki nan platfòm “JE NAN JE”*, k ap goumen pou DWA LATÈ AK DWA POU BONJAN LOJMAN respekte nan peyi a ap poze tèt li. Platfòm nan gen gwo kè sote paske li wè anpil pwojè k ap fèt nan kad rekonstriksyon peyi a pa nan enterè moun ki pi pòv yo ni enterè peyi a vre. “JE NAN JE” ap atire atansyon sosyete a sou yonn nan pwojè sa yo :

Gen yon reyinyon ki fèt nan Otèl Karibe, nan Pòtoprens, nan dat 7 septanm 2012 la sou koze sekirite nan zafè posede tè. Dapre sa ki soti nan laprès, plis pase 200 moun ki gen pou wè ak zafè latè ak amenajman teritwa tankou : apantè, notè, avoka, kad nan enstitisyon Leta, manm sosyete sivil ak sektè prive, te patisipe nan reyinyon sa « Comité Interministériel pour l’Aménagement du Territoire » (CIAT), ki anba kontwòl Primati, t ap dirije.

Malerezman, nou konstate sektè peyizan an, ki plis gen arevwa ak reyalite tè nan peyi a pa t envite nan rankont sa. Nan diskou dirijan yo te fè pou louvri rankont sa, se sitou enterè endistriyèl la, envestisè a, mèt tè ki pèdi yo akòz bidonvil, nou santi pwojè refòm fonsye yo anonse a pral defann. Se yon bagay ki bay gwo kè sote lè nou konnen ki rapò dirèk peyizan yo genyen ak latè, nan koze pwodui manje pou peyi a, epi nan relasyon li ak apantè, ak notè. Lè fini, se peyizan yo ki premye viktim feblès sistèm Etasivil ayisyen an, sitou nan koze papye pou idantifye yo kòm mèt tè.

Lè JE NAN JE wè se pa ni pou ni ak gwoup ki pi konsène epi viktim nan koze latè a Leta ap chèche solisyon, platfòm nan ap mande èske pwojè refòm fonsyè sa a se pa yon pwojè pou pèmèt gwo zouzoun ak miltinasyonal yo fè dappiyanp sou plis tè peyi a toujou nan lide pou mete plis zòn franch endistriyèl sou tè ki la pou pwodui manje yo oswa pou mete kanpe gwo pwojè touristik ki pa nan enterè peyi a vre?

JE NAN JE ap mande tou, eske se pa yon pwojè pou pèmèt gwo zouzoun ak miltinasyonal yo fè dappiyanp sou resous natirèl nou yo tankou lò, mab blan, elatriye... ?

JE NAN JE mande CIAT pou li rebat kat la. Pwoblèm amenajman teritwa pa kapab rezoud tout bon vre san patisipasyon sektè peyizan an ki chaje òganizasyon ki kapab reprezante l kòmsadwa nan tout deba k ap fèt sou zafè LATÈ. Ayiti pa kapab fè okenn pwogrè reyèl san agrikilti peyizan an ki se yon agrikilti ekolojik. Se yon refòm agrè entegral agrikilti peyi a bezwen pou l ka rive bay pitit li yo manje.

Okenn pwoblèm peyi a pa kapab jwenn solisyon san enplikasyon sektè peyizan an, san enplikasyon tout òganizasyon nan Mouvman sosyal ayisyen an. Peyizan an pa deside rete ANDEYÒ ZAFÈ PEYI A ANKÒ!

Pou JE NAN JE : Chavannes Jean-Baptiste, Kòdonatè.

…………..

* 11 òganizasyon manm JE NAN JE:

ActionAid Haiti ; Association des paysans de Vallue (APV) ;
Coalition régionale des organisations du Sud-Est (Kros);
Coordination pour des actions en santé et le développement d’Haïti (COSADH) ; Fanm deside ; Kòdinasyon nasyonal fanm peyizan (KONAFAP); Konbit peyizan Grandans (KPGA) ;
Mouvement des paysans de Papaye (MPP) ; Mouvman peyizan nasyonal pou konbit peyizan Papay (MPNKP) ; Plate-forme des associations communautaires de la zone métropolitaine (COZPAM) ; Réseau national haïtien pour la souveraineté et la sécurité alimentaire (RENHASSA)