Haiti
Ti chèz ba

N ap reprann kontwòl Bòbòt nou !


Ekri jou mèkredi 1e oktòb 2003

Deklarasyon Enfofanm

KANPAY POU WETE TOUT PINISYON POU AVà’TMAN
NAN AMERIK LATIN AK NAN KARAYIB
DEKLARASYON 28 SEKTANM 2003

N ap reprann kontwòl Bòbòt nou ! Fè sèks pa vle di gwosès fòsè! Fè sèks pa vle di vyolans!

Depi plizyè lane, fanm nan lemond antye ap lonje dwèt sou yon maleng k ap minen lavi fanm, k ap minen sosyete a : Lalwa pa otorize fanm fè avòtman, lalwa kondane fanm pou yon pote gwosès yo pa vle !

Ann Ayiti, tankou nan anpil lòt peyi Amerik Latin ak Karayib, ireskonsabilite Leta nan zafè lasante, espesyalman nan lasante repwodiksyon ap bafwe dwa pou fanm jwenn lasante, alòske Sante Fanm, se Dwa Fanm! Dwa fondalnatal fanm kòm sitwayèn.

Pou lane 2003 a, à’ganizasyon Fanm ann Ayiti ki angaje nan Kanpay 28 Sektanm pou wete tout pinisyon pou avòtman nan Amerik Latin ak Karayib la, deside travay sou seksyalite. Ak divès fanm, ki soti nan plizyè zòn ann Ayiti, Brezil, Beljik ak Etazini, nou te deside pale de bòbòt nou, pou nou ka reprann kontwòl yon pati nan kò nou; yon pati nou pa aprann konnen, ki sibi anpil move tretmam epi ki meprize.

Nou deside koumanse reprann kontwòl la ak lapawòl. Nou vle di non pati sa a nan kò nou, menm jan nou fè li pou tout rès kò nou. Bòbòt ! Se pa yon mo sal, ni yon jouman. Se senpman yon mo pou pati fanm nou. Lè nou menm fanm n ap aprann di mo bòbòt la ak natirèl, n ap tou apranm renmen li epi rebay li valèl..

Se nan pale de bòbòt nou, nou vin konprann kouman sosyete a aprann nou meprize li. Lè nou meprize pwòp tèt nou kòm fanm, nou ka pèdi tout kontwòl sou kò nou, sou seksyalite nou, sou kapasite pou nou bay lavi. Fanm, se sèl mètrès kò yo. Ni gason, ni Legliz, ni Leta pa ka deside sa pou yo fè ak kò yo. Kò fanm se pou Fanm ! Fòk nou aprann konnen li, pou nou ka kenbe li an sante, defann li epi epanoui nan lavi nou.

Nan meprize fanm, Leta pa pran okenn dispozisyon pou pwoteje kò yo. Sante moun, sante fanm nan zafè kapasite bay lavi epi fè pitit poko janm konsidere tankou yon Dwa Imen, malgre tout angajman Leta ap mache pran nan Konferans Entènasyonal, tankou Konferans Okè sou popilasion ak devlopman an 1994, Konferans Bejinn sou fanm an 1995 ak 2000. Anpil lajan ap depanse nan voye gwo delagasyon nan Konferans sa yo. Men, malgre nou pral genyen 200 zan endepandans, dwa sante moun, dwa sante fanm poko janm respekte ! Fanm toujou manke enfòmasyon sou kò yo, sou seksyalite yo. Fanm toujou pa jwenn sèvis sante ki respekte dwa yo kòm sitwayèn. Fanm toujou blije nan gwosès fòse, paske planin pa disponib, paske lalwa pa rekonèt avòtman. Fanm toujou ap mete lavi yo an danje nan fè avòtman nan move kondisyon. Fanm toujou ap plede mouri nan akouchman. Katrin Flon pa t koud drapo a pou fanm vin ap viv epi mouri nan malsite!

Nou menm Fanm, nou pa p bouke mande Leta pran reskonsablite l ! Nou pa p bouke mande pou wete tout pinisyon pou avòtman ! Nou pa p bouke repete Sante Fanm, se Dwa Fanm; Sante Fanm se yon Dwa Imen ! Nou pa p bouke reklame dwa pou nou avòte nan bon kondisyon!. Bòbòt nou se pa nou, se nou ki gen pou gen kontwòl la.

Pòtoprens, 28 sektanm 2003

Pou Kòodinasyon Enfofanm ak Kanpay 28 sektann ann Ayiti

Myriamm Merlet